Wat zit er verborgen in een oude balk? Onderzoek naar circulair CLT

Aan de buitenkant zie je hout. Maar binnenin kan een compleet bouwverleden verscholen liggen: een spijker, een schroef of een restant van een oude verbinding. Binnen CirkHout onderzoeken Urban Climate Architects, TNO en partners hoe bestaand hout opnieuw hoogwaardig kan worden ingezet, onder andere voor Circulair CLT. Daarbij is één vraag essentieel: wat moeten we over gebruikt hout weten voordat we het opnieuw kunnen verwerken?

Bestaand hout draagt zijn geschiedenis mee

Wie met nieuw hout bouwt, werkt met materiaal waarvan de eigenschappen en herkomst relatief voorspelbaar zijn. Bij hergebruik ligt dat anders. Een houten balk uit een bestaand gebouw heeft al een leven achter de rug.

In het materiaal kunnen metalen onderdelen achterblijven die aan de buitenkant niet zichtbaar zijn. Denk aan spijkers, schroeven of delen van vroegere verbindingen. Zodra het hout opnieuw wordt gezaagd of op een andere manier machinaal wordt verwerkt, wordt die verborgen geschiedenis relevant.

Juist daarom vraagt circulair bouwen niet alleen om hergebruik, maar ook om kennis van het materiaal dat opnieuw de bouwketen in gaat.

Met een CT-scanner in het hout kijken

Binnen CirkHout wordt onderzocht hoe een CT-scanner kan helpen om in het hout te kijken en verborgen metalen onderdelen op te sporen.

Het scannen is daarbij geen doel op zich. De verkregen informatie kan helpen om beter te bepalen hoe een balk verder kan worden voorbereid en verwerkt. Waar zitten mogelijke obstakels? Welke delen vragen extra aandacht? En welke volgende stap is verantwoord?

Dat maakt materiaalonderzoek een belangrijk onderdeel van het ontwerpproces. Voordat bestaand hout een nieuwe functie krijgt, moeten we eerst begrijpen wat we werkelijk in handen hebben.

Van gebruikt hout naar Circulair CLT

Het onderzoek sluit aan op onze bredere zoektocht naar hoogwaardig hergebruik van hout. Binnen CirkHout onderzoeken Urban Climate Architects, TNO en partners hoe bestaande houtstromen opnieuw kunnen worden ingezet voor circulaire houtbouw, waaronder C-CLT.

Bij Circulair CLT wordt niet alleen gekeken naar de constructieve mogelijkheden van hout, maar ook naar de vraag hoe bestaande grondstoffen zo lang mogelijk op een hoogwaardige manier in de bouwketen kunnen blijven.

Daarmee raakt het onderzoek direct aan onze expertise als houtbouw architect in Nederland en aan onze bredere activiteiten rond research en innovatie. Hergebruik begint immers niet bij de vraag wat we met afval kunnen doen, maar bij de vraag welke waarde er nog in bestaand materiaal aanwezig is.

Materiaalkennis als basis voor circulair ontwerpen

De geschiedenis van een oude balk hoeft geen probleem te zijn. Maar we moeten die geschiedenis wel leren kennen.

Door gebruikte materialen beter te onderzoeken, ontstaat een betrouwbaardere basis voor circulair ontwerp, biobased bouwen en houtbouw. Zo kunnen we gerichter bepalen welke materialen opnieuw inzetbaar zijn en welke bewerkingen nodig zijn om ze een volgende hoogwaardige toepassing te geven.

Dat is precies waar circulair bouwen om vraagt: niet alleen materiaal opnieuw gebruiken, maar er eerst goed naar kijken, ervan leren en vervolgens bewust ontwerpen.

Lees meer over Circulair CLT of ontdek wat biobased bouwen betekent.

Voor meer informatie neem contact op met UC Architects of bekijk onze projecten.